KURTDERELİ MEHMET PEHLİVAN

      Koca pehlivan 1864 yılında Bulgaristan’ın Deli Orman Kasabasında doğmuş, küçük yaşta ailesiyle birlikte Türkiye’ye gelip Balıkesir’in Kurtdere Köyüne yerleşmiştir.

            Yağlı güreşe bu köyde başlamış, giderek çevresinde ün kazanan Mehmet, Katrancı Halil ve akranları ile yaptığı güreşlerde de ününe ün katmıştır. Kısa bir süre içinde Marmara ve Ege bölgelerinde aranan, sevilen ve isim yapan Mehmet, daha sonra Avrupa’ya gitmiştir. Paris ve Londra’da yaptığı serbest-yağsız güreşlerde başarı kazanmıştır.

      Hint Kaplanı diye anılan Gulam Rusmet’i, Britanya Adaları baş  pehlivanı Chalve ile Rus asıllı büyük şampiyon Hackenschmit’i de yenerek adını  Düny a’ya duyurmuştur. Son güreşini 1931 yılında İstanbul’da yaptı. Ve pehlivanlık geleneğine göre kıspetini, Kabe’ye yollayarak er meydanlarından çekildi. 1939 Yılında 75 yaşında iken vefat eden Mehmet Pehlivan’ın  Kurtdere   Köyünde bulunan mezarı 1946’da Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüğü tarafından  yaptırılmıştır.

       Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ve Kurtdere Köyü Muhtarlığının müşterek çalışmaları neticesinde pehlivanın mezarının bulunduğu harman yeri, güreş alanı haline getirilmiş olup, her yıl anısına “KURTDERELİ MEHMET PEHLİVAN” yağlı güreşleri ve şenlikleri düzenlenmektedir

            Mustafa Kemal ATATÜRK ve Kurtdereli Mehmet PEHLİVAN

     Himaye-i Etfal Cemiyeti (Çocuk Esirgeme Kurumu), Ankara'da at yarışı alanında 1931 yılının 11,12, 13 Kasım günlerinde, Türk pehlivanları arasında büyük bir yağlı güreş karşılaşması düzenlenmişti. Atatürk ve TBMM Başkanı Kazım Paşa da güreşleri sonuna kadar izlemişti. Türkiye başpehlivanının seçileceği bu karşılaşmaya, Türkiye'nin her tarafından bir çok tanınmış pehlivanlar gelmişti. Eski ve namdar pehlivanlar da bu karşılaşmanın hakemliğine seçilmişlerdi. Başhakem olarak Kurtdereli Mehmet Pehlivan ve Suyolcu Mehmet Pehlivan en büyük yeri almışlardı.

     Kurtdereli bu güreşlerde başhakem olarak bulunurken, Anadolu Ajansı, Havacılık ve Spor, Hakimiyet-i Milliye muhabirleriyle konuşmalar yaptı.

     Avrupa'da, gençliğinde yaptığı güreşleri anlattı. İşte, bu görüşmeler sırasında Kurtdereli Mehmet Pehlivan bu başarılarının sırrını öğrenmek için kendisiyle konuşanlara, baştanbaşa mücadele ve başarılarla dolu geçmişini anlatırken, birbirini kovalayan büyük zaferlerinin sırrını şöyle açıklamıştı:
" ....Güreşirken bütün Türk milletini arkamda hisseder ve onun şerefini korumak için herşeyi yapardım. Ve sanki bütün Türk milletinin kuvvetinin arkamdan dayandığını hissederdim."
Prof. Dr. Afet İnan, Atatürk'le ilgili anılarında, bu güreşleri bizzat güreş yapılan yere Atatürk'le birlikte gelerek izlediğini şöyle anlatmaktadır:
"Anadolu Ajansının sorduğu soruyla, Kurtdereli'nin o sözü söylemesinden sonra, Atatürk'e hakem yerinde oturan yaşlı Kurtdereli'yi gösterdiler ve onun hakkında bazı şeyler söylediler. Bu sözler Atatürk'ün hislerinin en derin noktasına tesir etmiş ve bu hal gözlerinden akan birkaç damla yaşla belirmişti." Türklük ve Türklüğün şerefi, Atatürk'ün üzerine titrediği en mukaddes varlıktır. Atatürk güreşleri seyrederken bilhassa Kurtdereli Mehmet Pehlivandan gözlerini ayırmamıştır. O gün (12 Kasım) Çankaya'ya döner dönmez eski başpehlivana bir mektup yazar ve bu mektubu bir armağanla birlikte Kılıç Ali ve Salih Bozok ile gece yarısı Kurtdereli'ye vermek üzere gönderir. Kurtdereli, Suyolcu Mehmet Pehlivan ile kaldığı "Zafer Oteli"nde uykudan kaldırılır. Atatürk'ün gönderdiği para armağanı (1000 TL) ile kendisine övgüleriyle dolu mektubunu yaşlı Pehlivana verirler. Kurtdereli ummadığı ve beklemediği bu iltifattan dolayı ağlar ve dualar eder.

Atatürk'ün yazdığı ve Türk sporu için bir direktif niteliğinde olan, onun üstün kişiliğini ve üstün görüşünü yansıtan bu mektup şöyledir:
   "Kurtdereli Mehmet Pehlivana
    Ankara
   12.11.1931

  " Seni cihanda ün almış bir Türk pehlivanı olarak tanıdım. Parlak muvaffakiyetlerinin (başarılarının) sırrını şu sözlerle izah ettiğini de öğrendim: "Ben her güreşte arkamda Türk milletinin bulunduğunu ve millet şerefini düşünürdüm."Bu dediğini en az yaptıkların kadar beğendim. Onun için senin bu değerli sözünü Türk sporcularına bir meslek düsturu olarak kaydediyorum. Bununla, senden ve sözlerinden ne kadar memnun olduğumu anlarsın. Çoluk çocuğun için sana ufak bir armağan gönderiyorum. O, bu mektubumla beraberdir. Pehlivan ömrünün tam sağlıkla uzun sürmesini dilerim.
                                                                                                                                                                                                                   GAZİ MUSTAFA KEMAL

      Atatürk'ün mektubuna eklediği armağan ise şuydu:  İş Bankası Umum Müdürlüğüne ; "Kurtdereli Mehmet Pehlivan'a 1000 T. lira veriniz. Bu para, birinci kanun (Aralık ayı) aylığımdan faiziyle kesilecektir."

Edirneli Adalı Halil (solda) 18 yıl kırkpınar başpehlivanı Kurtdereli Mehmet (sağda)

 Kurtdereli Mehmet  Pehlivan ANITI